الشيخ محمد آصف المحسني
59
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
پاداش مؤمنين و مؤمنات قبلا خوانديم كه قرآن كريم فوايد فتح مكه را چهار چيز معرفى مىكند و سؤالات مطرح شده را در مورد اين چهار علت جواب گفتيم . آن چهار علت مربوط به شخص پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم بود ، در آيه بعد مىفرمايد . « لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ يُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ كانَ ذلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزاً عَظِيماً » مردان و زنان با ايمان را در باغهايى ( از بهشت ) وارد مىكند كه نهرهايى از زير ( درختانش ) جارى است ، در حالىكه جاويدانه در آن مىمانند ، و گناهانشان را مىبخشد ، و اين نزد خدا رستگارى بزرگى است . در بعضى از احاديث نقل شده است كه اصحاب پرسيدند : يا رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم در فتح مكه ما نيز با شما هم بوديم ، خداوند جل جلاله اين چهار چيز را براى تو عنايت فرمود ، پس حق ما چه مىشود ؟ ! بعد از اين سؤال آيه مباركه نازل شد و فرمود : « لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ » رسول من ! به مؤمنين بگو : تمام مؤمنين و مؤمناتىكه با شما در اين فتح سهم دارند ، در داخل باغها و درختانى مىشوند كه از زير آنها نهرهاى زيادى جارى است . اين نهرهايى را كه قرآن وعده مىدهد ، همه آب نيستند ؛ بلكه بعضى از آنها ، آبهاى گوارا ، بعضى هم عسل ، بعضى ديگر شير و بعضى هم شراب مىباشد . تمام اين نهرها ، براى اين است كه مؤمنيناز آنها استفاده كنند ، اينكه مىگويد : از زير درختان اين نهرها جارى است ، ممكن است مراد از بين درختها يا زير آنها باشد ، زمين بهشت با زمين دنيا فرق دارد ، ممكن است زمين بهشت شفاف باشد ، زير